BSE Odisha 10th Class Geography Economy Book Solutions Chapter-2.1 ପ୍ରଥମ ପାଠ- ଦରବୃଦ୍ଧି ଓ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା Questions 🔴 and Answers 🟢 |

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions Economy Book Solutions Chapter-1 ଆର୍ଥନୀତିକ ବିକାଶ Exercise, Questions and Answers |

BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions Economy Book Solutions Chapter-2.1 ପ୍ରଥମ ପାଠ

ଦରବୃଦ୍ଧି ଓ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା question and Answers |

BSE Odisha Class 10th Geography Economy Solutions Chapter-1 : ଆର୍ଥନୀତିକ ବିକାଶ |

ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ – ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା

ପ୍ରଥମ ପାଠ- ଦରବୃଦ୍ଧି ଓ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା |

Inflation and Financial Planning |

୧. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ।

🔴 (କ) ଦରବୃଦ୍ଧି କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ?

🟢 ଉତ୍ତର: ଦେଶରେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସେବାର ଦର କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାକୁ ଦରବୃଦ୍ଧି ବା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି କୁହାଯାଏ। ଏହା ଫଳରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ଜୀବନଧାରଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ଏବଂ କ୍ରୟଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଏ।

🔴 (ଖ) ଦରବୃଦ୍ଧି କିପରି ନିରୂପଣ କରାଯାଏ?

🟢 ଉତ୍ତର: ଦରବୃଦ୍ଧି ସାଧାରଣତଃ ଦୁଇଟି ସୂଚକାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ନିରୂପଣ କରାଯାଏ। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା—

1. ପାଇକାରୀ ଦର ସୂଚକ (Wholesale Price Index)।

2. ଖାଉଟି ଦର ସୂଚକ (Consumer Price Index)।

ପାଇକାରୀ ଦର ସୂଚକରେ ଦେଶରେ ଉତ୍ପାଦିତ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଦରକୁ ବିଚାର କରାଯାଏ। ଖାଉଟି ଦର ସୂଚକରେ ସାଧାରଣ ଖାଉଟିମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସେବାର ଦରକୁ ବିଚାର କରାଯାଏ।

🔴 (ଗ) ଚାହିଦା-ଆକର୍ଷଣ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି କ’ଣ?

🟢 ଉତ୍ତର: ଯେତେବେଳେ ଏକ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସେବାର ମୋଟ ଚାହିଦା, ମୋଟ ଯୋଗାଣଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଦରବୃଦ୍ଧି ଘଟେ। ଏହାକୁ ଚାହିଦା-ଆକର୍ଷଣ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି କୁହାଯାଏ।

🔴 (ଘ) ଦରବୃଦ୍ଧି ଲୋକମାନଙ୍କୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରେ?

🟢 ଉତ୍ତର: ଦରବୃଦ୍ଧି ଫଳରେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ବ୍ୟବହୃତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସେବାର ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ିଯାଏ। ଏହା ଗରିବ ଓ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକମାନଙ୍କ ଜୀବନଧାରଣକୁ କଷ୍ଟକର କରେ। ସେମାନଙ୍କର ସଞ୍ଚୟ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଏ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ୟା ବଢ଼ିଯାଏ। ଋଣଗ୍ରହୀତା, କୃଷକ, ମଜୁରିଆ ଓ ସ୍ଥିର ଆୟ ପାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି।

🔴 (ଙ) ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା ଆବଶ୍ୟକ କାହିଁକି?

🟢 ଉତ୍ତର: ଆମ ଜୀବନରେ ଅନେକ ସମୟରେ ଆର୍ଥିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ପଡ଼େ। ଭବିଷ୍ୟତର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ, ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ଏବଂ ଆୟ ଓ ବ୍ୟୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ନିଜ ଆୟ ଅନୁସାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ସଞ୍ଚୟ କରିପାରିବା।

🔴 (ଚ) ବଜେଟିଂ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

🟢 ଉତ୍ତର: ବଜେଟିଂ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ନିଜର ଆୟ ଓ ବ୍ୟୟର ହିସାବ ରଖିପାରିବା। ଏହା ଅନାବଶ୍ୟକ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସହିତ ସଞ୍ଚୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ତେଣୁ ଆର୍ଥିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବଜେଟିଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

🔴 (ଛ) ଜାତୀୟ ସଞ୍ଚୟ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ କ’ଣ?

🟢 ଉତ୍ତର: ଜାତୀୟ ସଞ୍ଚୟ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ହେଉଛି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚଳିତ ଏକ ସଞ୍ଚୟ ଯୋଜନା। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଅର୍ଥ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ପାଇଁ ନିବେଶ କରି ସୁଧ ପାଇପାରନ୍ତି। ଏହା ଡାକଘର ମାଧ୍ୟମରେ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ।

🔴 (ଜ) ଅଂଶଧନ ବଜାରରେ ଅର୍ଥ ଲଗାଇବା ଆଶଙ୍କାପୂର୍ଣ୍ଣ କାହିଁକି?

🟢 ଉତ୍ତର: ଅଂଶଧନ ବଜାରରେ ଅଂଶଧନର ମୂଲ୍ୟ ନିୟମିତ ଭାବେ ହ୍ରାସ ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। କୌଣସି କମ୍ପାନୀର ଅଂଶଧନ କିଣିବା ପରେ ତାହାର ମୂଲ୍ୟ କମିଗଲେ ନିବେଶକାରୀ କ୍ଷତି ସହିପାରନ୍ତି। କମ୍ପାନୀ ଦେବାଳିଆ ହୋଇଗଲେ ନିବେଶିତ ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟ ହରାଇବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥାଏ। ତେଣୁ ଅଂଶଧନ ବଜାରରେ ଅର୍ଥ ଲଗାଇବା ଆଶଙ୍କାପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ।

🔴 (ଝ) ଅନୁବନ୍ଧନ ପତ୍ର କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ?

🟢 ଉତ୍ତର: ଅନୁବନ୍ଧନ ପତ୍ର ବା ବଣ୍ଡ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାର ଋଣପତ୍ର। ବଡ଼ ବଡ଼ କମ୍ପାନୀ ଓ ସଂସ୍ଥା ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଋଣ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି। ଏହା ବଦଳରେ ନିବେଶକାରୀଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୁଧ ଦିଆଯାଏ।

🔴 (ଞ) ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିଭୂତି ଓ ବିନିମୟ ପରିଷଦର ଭୂମିକା କ’ଣ?

🟢 ଉତ୍ତର: ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିଭୂତି ଓ ବିନିମୟ ପରିଷଦ (SEBI) ଅଂଶଧନ ବଜାରର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ନିବେଶକାରୀଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥରକ୍ଷା କରେ। ଏହା ଅଂଶଧନ ବଜାରରେ ହେଉଥିବା ଅନିୟମିତତା ଓ ଠକେଇକୁ ରୋକିବା ସହିତ ନିବେଶକାରୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗର ସମାଧାନ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥାଏ।

୨. ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ।

🔴 (କ) ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା ପ୍ରକ୍ରିୟା (Financial Planning Process)

🟢 ଉତ୍ତର: ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା—

1. ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିବା।

2. ସେହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଖର୍ଚ୍ଚ, ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଓ ବିନିଯୋଗ ବିଷୟରେ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।

ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆୟ ଓ ବ୍ୟୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଭବିଷ୍ୟତର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିହୁଏ।

🔴 (ଖ) ମ୍ୟୁଚୁଆଲ୍ ଫଣ୍ଡ୍ (Mutual Fund)

🟢 ଉତ୍ତର: ମ୍ୟୁଚୁଆଲ୍ ଫଣ୍ଡ୍ ହେଉଛି ଏକ ନିବେଶ ବ୍ୟବସ୍ଥା। ଏଥିରେ ଏକ କମ୍ପାନୀ ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଅର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ କରି ଅଂଶଧନ, ଅନୁବନ୍ଧନ ପତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତିରେ ନିବେଶ କରିଥାଏ। ଏହି ନିବେଶକୁ ବିଶେଷଜ୍ଞ ପରିଚାଳକମାନେ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି।

🔴 (ଗ) ଅନୁବନ୍ଧନ ପତ୍ର (Bond)

🟢 ଉତ୍ତର: ଅନୁବନ୍ଧନ ପତ୍ର ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାର ଋଣପତ୍ର। ବଡ଼ ବଡ଼ କମ୍ପାନୀ ଓ ସଂସ୍ଥା ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଅର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି। ନିବେଶକାରୀ ଏହା ବଦଳରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୁଧ ପାଆନ୍ତି।

🔴 (ଘ) ଅଂଶଧନ ବଜାର (Stock Market)

🟢 ଉତ୍ତର: ଅଂଶଧନ ବଜାର ହେଉଛି ଏକ ଏପରି ବଜାର, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ କମ୍ପାନୀର ଅଂଶଧନ କିଣାବିକା ହୋଇଥାଏ। ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ଅଂଶଧନ ବଜାର (NSE) ଓ ବମ୍ବେ ଅଂଶଧନ ବଜାର (BSE) ଏହାର ଉଦାହରଣ।

🔴 (ଙ) ସେବି (SEBI)

🟢 ଉତ୍ତର: SEBIର ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାମ ହେଉଛି Securities and Exchange Board of India। ଏହା ଭାରତର ଅଂଶଧନ ବଜାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ। ନିବେଶକାରୀଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥରକ୍ଷା ଓ ଅଭିଯୋଗର ସମାଧାନ କରିବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ।

୩. ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ।

🔴 (କ) ଖାଉଟି ଦର ଓ ପାଇକାରୀ ଦର

🟢 ଉତ୍ତର:

ଖାଉଟି ଦରପାଇକାରୀ ଦର
ଖାଉଟିମାନେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସେବା କିଣିବା ସମୟରେ ଦେଉଥିବା ଦରକୁ ଖାଉଟି ଦର କୁହାଯାଏ।ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ପାଇକାରୀ ଭାବେ ଦ୍ରବ୍ୟ କିଣାବିକା କରୁଥିବା ଦରକୁ ପାଇକାରୀ ଦର କୁହାଯାଏ।
ଏହା ଖାଉଟି ଦର ସୂଚକାଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ।ଏହା ପାଇକାରୀ ଦର ସୂଚକାଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ।

🔴 (ଖ) ମୂଲ୍ୟ-ପ୍ରେରିତ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଓ ଯୋଗାଣ-ଅଭିଘାତ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି

🟢 ଉତ୍ତର:

ମୂଲ୍ୟ-ପ୍ରେରିତ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିଯୋଗାଣ-ଅଭିଘାତ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି
ଉତ୍ପାଦନରେ ବ୍ୟବହୃତ କଞ୍ଚାମାଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣର ଦର ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ଏହା ଘଟେ।ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଦ୍ରବ୍ୟର ଯୋଗାଣରେ ହଠାତ୍ ହ୍ରାସ ଘଟିଲେ ଏହା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ।ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ।

🔴 (ଗ) ଅଂଶଧନ ବଜାର ଓ ମ୍ୟୁଚୁଆଲ୍ ଫଣ୍ଡ୍

🟢 ଉତ୍ତର:

ଅଂଶଧନ ବଜାରମ୍ୟୁଚୁଆଲ୍ ଫଣ୍ଡ୍
ଏଠାରେ କମ୍ପାନୀର ଅଂଶଧନ କିଣାବିକା ହୁଏ।ଏଠାରେ ଅନେକ ନିବେଶକଙ୍କଠାରୁ ଅର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ କରି ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ପତ୍ତିରେ ନିବେଶ କରାଯାଏ।
ନିବେଶକ ନିଜେ ଅଂଶଧନ ବାଛି ନିବେଶ କରନ୍ତି।ବିଶେଷଜ୍ଞ ପରିଚାଳକମାନେ ନିବେଶକୁ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି।

୪. ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର ଦିଅ।

🔴 (କ) ପାଇକାରୀ ଦର ସୂଚକ ପାଇଁ କେତୋଟି ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି?

🟢 ଉତ୍ତର: ପାଇକାରୀ ଦର ସୂଚକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୪୬୦ଟି ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।

🔴 (ଖ) କେଉଁ ଦର ସୂଚକର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଦେଶ ପାଇଁ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ନୁହେଁ?

🟢 ଉତ୍ତର: ପାଇକାରୀ ଦର ସୂଚକର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଦେଶ ପାଇଁ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ନୁହେଁ।

🔴 (ଗ) କେଉଁଠି ଅର୍ଥ ନିବେଶ ବେଶୀ ଆଶଙ୍କାପୂର୍ଣ୍ଣ?

🟢 ଉତ୍ତର: ଅଂଶଧନ ବଜାରରେ ଅର୍ଥ ନିବେଶ ବେଶୀ ଆଶଙ୍କାପୂର୍ଣ୍ଣ।

🔴 (ଘ) ସ୍କୋର୍ସ (SCORES) କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ?

🟢 ଉତ୍ତର: SCORESର ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାମ SEBI Complaint Redressal System। ଏହା SEBI ଦ୍ୱାରା ନିବେଶକାରୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ପରିଚାଳନା ଓ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ବ୍ୟବସ୍ଥା।

ଟିପ୍ପଣୀ: ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ନମ୍ବର ଓ ଉପପ୍ରଶ୍ନର ଚିହ୍ନ ପୁସ୍ତକର ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀ ଅନୁସାରେ ରଖାଯାଇଛି। ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକ ପାଠ୍ୟବିଷୟ ଆଧାରରେ ସରଳ ଓଡ଼ିଆରେ ଲେଖାଯାଇଛି।

BSE Odisha 10th Class Odia (MIL) Book Solutions |

BSE Odisha 10th Class English Book Solutions |

BSE Odisha 10th Class Hindi Book Solutions |

BSE Odisha 10th Class Mathmethes Book Solutions |

BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions |

BSE Odisha 10th Class History Book Solutions |

BSE Odisha 10th Class Science Book Solutions |

1 thought on “BSE Odisha 10th Class Geography Economy Book Solutions Chapter-2.1 ପ୍ରଥମ ପାଠ- ଦରବୃଦ୍ଧି ଓ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା Questions 🔴 and Answers 🟢 |”

  1. Pingback: BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions pdf download

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top