BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions Chapter-4 ଖଣିଜ ସମ୍ବଳ Question and Answers 🔴🟢 |

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions Chapter-4 ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ ଖଣିଜ ସମ୍ବଳ Exercise Questions and Answers |

BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions Chapter-4 ଖଣିଜ ସମ୍ବଳ question and Answers |

BSE Odisha Class 10th Geography Book Solutions Chapter-4 : ଖଣିଜ ସମ୍ବଳ |ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ : ଖଣିଜ ସମ୍ବଳ

ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ: ଖଣିଜ ସମ୍ବଳ

ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଭୂଗୋଳ — ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ: ଖଣିଜ ସମ୍ବଳ |


୧. ବହୁ ସମ୍ଭାବିତ ଉତ୍ତର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ :

🔴 (i) ନିମ୍ନଲିଖିତ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଶିଳାର ଅବକ୍ଷୟ ପରେ ପଡ଼ି ରହୁଥିବା ଅବକ୍ଷୟିତ ପଦାର୍ଥରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ?
(a) କୋଇଲା
(b) ବକ୍ସାଇଟ୍
(c) ସୁନା
(d) ଦସ୍ତା

🟢 ଉତ୍ତର: (b) ବକ୍ସାଇଟ୍


🔴 (ii) ନିମ୍ନଲିଖିତ ଖଣିଜଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର କୋଡର୍ମାଠାରେ ଅଧିକ ଉତ୍ତୋଳିତ ହୋଇଥାଏ?
(a) ବକ୍ସାଇଟ୍
(b) ଅଭ୍ର
(c) ଲୁହାପଥର
(d) ତମ୍ବା

🟢 ଉତ୍ତର: (b) ଅଭ୍ର


🔴 (iii) ନିମ୍ନଲିଖିତ କେଉଁ ଶିଳାରେ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ସ୍ତର ସ୍ତର ହୋଇ ସଞ୍ଚିତ ହୋଇଥାଏ?
(a) ଅବକ୍ଷିପ୍ତ ଶିଳା
(b) ଆଗ୍ନେୟ ଶିଳା
(c) ରୂପାନ୍ତରିତ ଶିଳା
(d) କୌଣସିଟି ନୁହେଁ

🟢 ଉତ୍ତର: (a) ଅବକ୍ଷିପ୍ତ ଶିଳା


🔴 (iv) କେଉଁ ଖଣିଜଟି ପ୍ଲାସର ନିକ୍ଷେପ ଭାବରେ ମିଳିଥାଏ?
(a) ଦସ୍ତା
(b) ରୂପା
(c) ଜିପ୍ସମ୍
(d) ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍

🟢 ଉତ୍ତର: (b) ରୂପା


୨. ନିମ୍ନଲିଖିତଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୩୦ଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ :

🔴 (i) ଲୌହମିଶ୍ରିତ ଓ ଲୌହବିହୀନ ଖଣିଜ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ।

🟢 ଉତ୍ତର:

  • ଲୌହମିଶ୍ରିତ ଖଣିଜ: ଯେଉଁ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥରେ ଲୁହାର ଅଂଶ ରହିଥାଏ, ତାହାକୁ ଲୌହମିଶ୍ରିତ ଖଣିଜ କୁହାଯାଏ (ଯଥା: ଲୁହାପଥର, ମାଙ୍ଗାନିଜ, କ୍ରୋମାଇଟ୍)।
  • ଲୌହବିହୀନ ଖଣିଜ: ଯେଉଁ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥରେ ଲୁହାର ଅଂଶ ନଥାଏ, ତାହାକୁ ଲୌହବିହୀନ ଖଣିଜ କୁହାଯାଏ (ଯଥା: ତମ୍ବା, ବକ୍ସାଇଟ୍, ସୁନା, ରୂପା)।

🔴 (ii) ଖଣିଜ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?

🟢 ଉତ୍ତର:
ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସଂଘଟିତ ଏବଂ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାସାୟନିକ ଓ ଆଣବିକ ଗଠନ ଥିବା ପଦାର୍ଥକୁ ଖଣିଜ କୁହାଯାଏ। ଏହା କଠିନତମ ହୀରାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କୋମଳ ଟାଲ୍କ୍ (Talc) ରୂପରେ ପ୍ରକୃତିରେ ମିଳିଥାଏ।


🔴 (iii) ଆଗ୍ନେୟ ଏବଂ ରୂପାନ୍ତରିତ ଶିଳାରେ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ?

🟢 ଉତ୍ତର:
ଆଗ୍ନେୟ ଓ ରୂପାନ୍ତରିତ ଶିଳାର ଫାଟ, ଛିଦ୍ର, ସନ୍ଧି କିମ୍ବା ଭୂ-ଭ୍ରଂଶ ମଧ୍ୟରେ ଗଳିତ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଉପରକୁ ଆସି କ୍ରମଶଃ ଥଣ୍ଡା ହୋଇ କଠିନ ହେବା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହା କମ୍ ପରିମାଣରେ ଥିଲେ ‘ଶିରା’ (Vein) ଏବଂ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଥିଲେ ‘ଧାତୁ ସ୍ତର’ (Lode) କୁହାଯାଏ।


🔴 (iv) ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକର ସଂରକ୍ଷଣ କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ?

🟢 ଉତ୍ତର:
ଖଣିଜ ସମ୍ବଳ ଏକ ସୀମିତ, କ୍ଷୟଶୀଳ ଓ ନବୀକରଣ ଅଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବଳ। ଏହାର ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଲାଗୁଥିବା ବେଳେ ମଣିଷ ଦ୍ୱାରା ଏହାର ବ୍ୟବହାର କ୍ଷିପ୍ର ଗତିରେ ହେଉଛି। ତେଣୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବଂଶଧରଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ଦେଶର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ପାଇଁ ଖଣିଜ ସଂରକ୍ଷଣ ଜରୁରୀ।


୩. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୧୨୦ଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ :

🔴 (i) ଭାରତରେ ଲୁହାପଥରର ଆବଣ୍ଟନ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।

🟢 ଉତ୍ତର:
ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ଲୁହାପଥର ଆବଣ୍ଟନ ବଳୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
୧. ଓଡ଼ିଶା-ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ବଳୟ: ଓଡ଼ିଶାର ସୁନ୍ଦରଗଡ଼, କେନ୍ଦୁଝର, ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଏବଂ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ସିଂହଭୂମି ଜିଲ୍ଲାରେ (ଗୁଆ, ଚିରିଆ) ଉଚ୍ଚମାନର ହେମାଟାଇଟ୍ ଲୁହାପଥର ମିଳିଥାଏ।
୨. ଦୁର୍ଗ-ବସ୍ତର-ଚନ୍ଦ୍ରପୁର ବଳୟ: ଛତିଶଗଡ଼ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଛତିଶଗଡ଼ର ବୈଲାଡ଼ିଲା ପାହାଡ଼ରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ହେମାଟାଇଟ୍ ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇ ବିଶାଖାପାଟଣା ବନ୍ଦର ଦ୍ୱାରା ଜାପାନ ଓ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆକୁ ରପ୍ତାନି କରାଯାଏ।
୩. ବେଲାରୀ-ଚିତ୍ରଦୁର୍ଗ-ଚିକମାଗାଲୁରୁ ବଳୟ: କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ଅବସ୍ଥିତ। କୁଦ୍ରେମୁଖ ଖଣିରୁ ଶତପ୍ରତିଶତ ଲୁହାପଥର ରପ୍ତାନି କରାଯାଏ।
୪. ମହାରାଷ୍ଟ୍ର-ଗୋଆ ବଳୟ: ଗୋଆ ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ରତ୍ନଗିରି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିସ୍ତୃତ, ଯାହା ମାର୍ମାଗାଓ ବନ୍ଦର ଦ୍ୱାରା ରପ୍ତାନି ହୁଏ।


🔴 (ii) ଖଣିଜ ସଂରକ୍ଷଣର ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ଉପାୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆଲୋଚନା କର।

🟢 ଉତ୍ତର:
ଆବଶ୍ୟକତା: ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ନବୀକରଣ ଅଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ସୀମିତ। ଆମ ଶିଳ୍ପାୟନ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ଖଣିଜ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ଦ୍ରୁତ କ୍ଷୟ ହେଉଛି।
ଉପାୟ:
(୧) ଉନ୍ନତ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରି କମ୍ ଗୁଣବତ୍ତା ବିଶିଷ୍ଟ ଖଣିଜ ପିଣ୍ଡର ସୁବିନିଯୋଗ କରିବା,
(୨) ଧାତୁଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃଚକ୍ରଣ (Recycling of metals) କରିବା,
(୩) ଭଙ୍ଗାଟୁକୁରା ଧାତୁ ନିର୍ମିତ ଦ୍ରବ୍ୟର ବ୍ୟବହାର ବୃଦ୍ଧି କରିବା,
(୪) ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିକଳ୍ପ ଦ୍ରବ୍ୟ (ଯଥା: ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍, କାଠ, ସିରାମିକ୍) ବ୍ୟବହାର କରିବା।


୪. ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭକୁ ଯୋଡ଼ :

🔴 ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ — ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(i) ଲୌହବିହୀନ ଖଣିଜ — (a) ଜିପ୍ସମ୍
(ii) ସିମେଣ୍ଟ ଶିଳ୍ପର କଞ୍ଚାମାଲ — (b) ବକ୍ସାଇଟ୍
(iii) ଆଲୁମିନିୟମ୍ — (c) ତମ୍ବା
(iv) ଖେତ୍ରୀ — (d) ଅଭ୍ର
(v) ବାଷ୍ପୀଭବନ ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି — (e) ଚୂନପଥର

🟢 ସଠିକ୍ ମିଳନ:
(i) ଲୌହବିହୀନ ଖଣିଜ ➔ (c) ତମ୍ବା
(ii) ସିମେଣ୍ଟ ଶିଳ୍ପର କଞ୍ଚାମାଲ ➔ (e) ଚୂନପଥର
(iii) ଆଲୁମିନିୟମ୍ ➔ (b) ବକ୍ସାଇଟ୍
(iv) ଖେତ୍ରୀ ➔ (c) ତମ୍ବା / (d) ଅଭ୍ର
(v) ବାଷ୍ପୀଭବନ ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ➔ (a) ଜିପ୍ସମ୍


also read – ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଭୂଗୋଳ — ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ : ଶକ୍ତି ସମ୍ବଳ |

BSE Odisha 10th Class Odia (MIL) Book Solutions |

BSE Odisha 10th Class English Book Solutions |

BSE Odisha 10th Class Hindi Book Solutions |

BSE Odisha 10th Class Mathmethes Book Solutions |

BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions |

BSE Odisha 10th Class History Book Solutions |

BSE Odisha 10th Class Physical Science Book Solutions |

1 thought on “BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions Chapter-4 ଖଣିଜ ସମ୍ବଳ Question and Answers 🔴🟢 |”

  1. Pingback: BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions pdf download

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top