BSE Odisha 10th Class Hindi Book Solutions Chapter-1.2: अनमोल वाणी – “पद: सूरदास”, Question and Answers 🔴🟢 |

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Hindi Book Solutions Chapter-1.2, “अनमोल वाणी, पद: सूरदास”, Exercise, Questions and Answers |

BSE Odisha 10th Class Hindi Book Solutions Chapter-1.2, अनमोल वाणी : पद: सूरदास, question and Answers |

BSE Odisha Class 10th Hindi Book Solutions Chapter-1.2- अनमोल वाणी : पद: सूरदास |

Chapter-1.2: अनमोल वाणी

पद: सूरदास

अध्याय–1.2 : सूरदास

प्रश्न एवं उत्तर (हिंदी + ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ)

1. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर दो-तीन वाक्यों में दीजिए :

🔴 प्रश्न 1 (क): कृष्ण यशोदा से क्या शिकायत करते हैं और क्यों?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: କୃଷ୍ଣ ଯଶୋଦାଙ୍କୁ କ’ଣ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତି ଏବଂ କାହିଁକି?

🟢उत्तर: कृष्ण यशोदा से शिकायत करते हैं कि बलराम भैया उन्हें चिढ़ाते हैं। वे कहते हैं कि बलराम बार-बार पूछते हैं कि उनकी माता कौन हैं और पिता कौन हैं। इसी कारण कृष्ण उनके साथ खेलने नहीं जाते।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: କୃଷ୍ଣ ଯଶୋଦାଙ୍କୁ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତି ଯେ ବଳରାମ ଭାଇ ତାଙ୍କୁ ଚିଡ଼ାଉଛନ୍ତି। ସେ କହନ୍ତି ଯେ ବଳରାମ ବାରମ୍ବାର ପଚାରନ୍ତି ତାଙ୍କ ମାଆ କିଏ ଏବଂ ବାପା କିଏ। ଏହି କାରଣରୁ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ସହିତ ଖେଳିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

🔴 प्रश्न 1 (ख): बलराम कृष्ण से क्या पूछते हैं?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ବଳରାମ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କ’ଣ ପଚାରନ୍ତି?

🟢उत्तर: बलराम कृष्ण से बार-बार पूछते हैं कि तुम्हारी माता कौन हैं और तुम्हारे पिता कौन हैं। वे कृष्ण को चिढ़ाते हैं कि यशोदा ने तुम्हें जन्म नहीं दिया है।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ବଳରାମ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପଚାରନ୍ତି ଯେ ତୁମର ମାଆ କିଏ ଏବଂ ବାପା କିଏ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚିଡ଼ାଇ କହନ୍ତି ଯେ ଯଶୋଦା ତୁମକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇନାହାନ୍ତି।

🔴 प्रश्न 1 (ग): यशोदा किसकी कसम खाती हैं और क्या कहती हैं?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଯଶୋଦା କାହାର ଶପଥ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ କ’ଣ କହନ୍ତି?

🟢उत्तर: यशोदा गोधन की कसम खाती हैं और कहती हैं कि वे कृष्ण की माता हैं तथा कृष्ण उनके पुत्र हैं। वे कृष्ण को विश्वास दिलाती हैं कि बलराम की बातें झूठी हैं।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଯଶୋଦା ଗୋଧନର ଶପଥ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ କହନ୍ତି ଯେ ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମାଆ ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପୁଅ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ବଳରାମଙ୍କ କଥା ମିଥ୍ୟା।

🔴 प्रश्न 1 (घ): चुटकी देकर ग्वाल-बालक क्यों नाचते हैं?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଚୁଟ୍‌କି ବଜାଇ ଗୋପାଳ ବାଳକମାନେ କାହିଁକି ନାଚନ୍ତି?

🟢उत्तर: ग्वाल-बालक कृष्ण को चिढ़ाने के लिए चुटकी देकर नाचते हैं। वे नंद और यशोदा के गोरे होने तथा कृष्ण के साँवले रंग का मजाक उड़ाते हैं।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଗୋପାଳ ବାଳକମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚିଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଚୁଟ୍‌କି ବଜାଇ ନାଚନ୍ତି। ସେମାନେ ନନ୍ଦ ଓ ଯଶୋଦାଙ୍କ ଗୋରା ରଙ୍ଗ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶ୍ୟାମଳ ରଙ୍ଗକୁ ନେଇ ପରିହାସ କରନ୍ତି।

2. निम्नलिखित पदों के अर्थ दो-तीन वाक्यों में स्पष्ट कीजिए :

🔴 प्रश्न 2 (क): पुनि-पुनि कहत कौन है माता, कौन है तुम्हरो तात।

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ବାରମ୍ବାର କିଏ କହୁଛି—ତୁମର ମାଆ କିଏ ଏବଂ ତୁମର ବାପା କିଏ?

🟢उत्तर: इस पंक्ति में कृष्ण कहते हैं कि बलराम बार-बार उनसे पूछते हैं कि उनकी माता कौन हैं और पिता कौन हैं। इन बातों से कृष्ण दुखी और नाराज हो जाते हैं।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଏହି ପଙ୍କ୍ତିରେ କୃଷ୍ଣ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ବଳରାମ ବାରମ୍ବାର ତାଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତି ତାଙ୍କ ମାଆ କିଏ ଏବଂ ବାପା କିଏ। ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣି କୃଷ୍ଣ ଦୁଃଖିତ ଓ ରାଗିଯାଆନ୍ତି।

🔴 प्रश्न 2 (ख): सूर स्याम मोहि गोधन की सौं हौं माता तू पूत।

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ହେ ଶ୍ୟାମ, ଗୋଧନର ଶପଥ କରି କହୁଛି, ମୁଁ ତୁମର ମାଆ ଏବଂ ତୁମେ ମୋର ପୁଅ।

🟢उत्तर: इस पंक्ति में यशोदा कृष्ण को विश्वास दिलाती हैं कि वे ही उनकी सच्ची माता हैं। वे गोधन की कसम खाकर कहती हैं कि कृष्ण उनके अपने पुत्र हैं।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଏହି ପଙ୍କ୍ତିରେ ଯଶୋଦା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ସେ ହିଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ମାଆ। ସେ ଗୋଧନର ଶପଥ କରି କହନ୍ତି ଯେ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ନିଜ ପୁଅ।

🔴 प्रश्न 2 (ग): तनक-तनक चरननि सौं, नाचत, मनहि-मनहि रिझावत।

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଛୋଟ ଛୋଟ ପାଦରେ ନାଚି ନାଚି ମନକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଛନ୍ତି।

🟢उत्तर: इस पंक्ति में बालक कृष्ण की सुंदर बाललीला का वर्णन है। वे अपने छोटे-छोटे पैरों से नाचते हैं और अपने मन को आनंदित करते हैं।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଏହି ପଙ୍କ୍ତିରେ ବାଳକ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ବାଲ୍ୟଲୀଳାର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି। ସେ ନିଜର ଛୋଟ ଛୋଟ ପାଦରେ ନାଚି ନାଚି ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି।

🔴 प्रश्न 2 (घ): कबहुँक चितै प्रतिबिंब खंभ में, लोनी-लिए खबावत।

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: କେତେବେଳେ ସ୍ତମ୍ଭରେ ନିଜର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖି ତାହାକୁ ମାଖନ ଖୁଆଉଛନ୍ତି।

🟢उत्तर: इस पंक्ति में कृष्ण की बालसुलभ चंचलता का वर्णन है। वे खंभे में अपना प्रतिबिंब देखकर उसे भी माखन खिलाने लगते हैं।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଏହି ପଙ୍କ୍ତିରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାଲ୍ୟସୁଲଭ ଚଞ୍ଚଳତାର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି। ସେ ସ୍ତମ୍ଭରେ ନିଜର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖି ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ମାଖନ ଖୁଆଇବାକୁ ଲାଗନ୍ତି।

3. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक-एक वाक्य में दीजिए :

🔴 प्रश्न 3 (क): बाललीला (पद) के रचयिता कौन हैं?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ‘ବାଲଲୀଳା’ ପଦର ରଚୟିତା କିଏ?

🟢उत्तर: बाललीला पद के रचयिता सूरदास हैं।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ବାଲଲୀଳା ପଦର ରଚୟିତା ସୂରଦାସ।

🔴 प्रश्न 3 (ख): कौन कहते हैं कि तुझे मोल कर लाया गया है?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: କିଏ କହନ୍ତି ଯେ ତୁମକୁ କିଣି ଅଣାଯାଇଛି?

🟢उत्तर: बलराम कहते हैं कि कृष्ण को मोल कर लाया गया है।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ବଳରାମ କହନ୍ତି ଯେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କିଣି ଅଣାଯାଇଛି।

🔴 प्रश्न 3 (ग): बलराम पुनः-पुनः क्या कहते हैं?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ବଳରାମ ବାରମ୍ବାର କ’ଣ କହନ୍ତି?

🟢उत्तर: बलराम पुनः-पुनः पूछते हैं कि कृष्ण की माता कौन हैं और पिता कौन हैं।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ବଳରାମ ବାରମ୍ବାର ପଚାରନ୍ତି ଯେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମାଆ କିଏ ଏବଂ ବାପା କିଏ।

🔴 प्रश्न 3 (घ): ग्वाले बालक किस तरह हँसते हैं?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଗୋପାଳ ବାଳକମାନେ କିପରି ହସନ୍ତି?

🟢उत्तर: ग्वाले बालक चुटकी बजाकर हँसते और नाचते हैं।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଗୋପାଳ ବାଳକମାନେ ଚୁଟ୍‌କି ବଜାଇ ହସନ୍ତି ଓ ନାଚନ୍ତି।

🔴 प्रश्न 3 (ङ): माँ यशोदा ने किसे मारना सिखा है?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ମାଆ ଯଶୋଦା କାହାକୁ ମାରିବା ଶିଖାଇଛନ୍ତି?

🟢उत्तर: माँ यशोदा ने कृष्ण को मारना सिखाया है।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ମାଆ ଯଶୋଦା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାରିବା ଶିଖାଇଛନ୍ତି।

🔴 प्रश्न 3 (च): कौन दाऊ पर नहीं खीझती है?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: କିଏ ଦାଉଙ୍କ ଉପରେ ରାଗନ୍ତି ନାହିଁ?

🟢उत्तर: माँ यशोदा दाऊ पर नहीं खीझती हैं।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ମାଆ ଯଶୋଦା ଦାଉଙ୍କ ଉପରେ ରାଗନ୍ତି ନାହିଁ।

🔴 प्रश्न 3 (छ): श्याम शरीर का अर्थ क्या है?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଶ୍ୟାମ ଶରୀରର ଅର୍ଥ କ’ଣ?

🟢उत्तर: श्याम शरीर का अर्थ साँवला या काला शरीर है।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଶ୍ୟାମ ଶରୀରର ଅର୍ଥ ଶ୍ୟାମଳ ବା କଳା ଶରୀର।

🔴 प्रश्न 3 (ज): ‘जनमत ही को धूत’ का अर्थ क्या है?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ‘जनमत ही को धूत’ର ଅର୍ଥ କ’ଣ?

🟢उत्तर: ‘जनमत ही को धूत’ का अर्थ है जन्म से ही शरारती या शैतान होना।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ‘जनमत ही को धूत’ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଜନ୍ମରୁ ହିଁ ଦୁଷ୍ଟ ବା ଦୁଷ୍ଟାମି କରୁଥିବା।

🔴 प्रश्न 3 (झ): माँ यशोदा किसकी सौगंध खाती हैं?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ମାଆ ଯଶୋଦା କାହାର ଶପଥ ନିଅନ୍ତି?

🟢उत्तर: माँ यशोदा गोधन की सौगंध खाती हैं।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ମାଆ ଯଶୋଦା ଗୋଧନର ଶପଥ ନିଅନ୍ତି।

🔴 प्रश्न 3 (ञ): कृष्ण किसे माखन खिलाते हैं?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: କୃଷ୍ଣ କାହାକୁ ମାଖନ ଖୁଆନ୍ତି?

🟢उत्तर: कृष्ण खंभे में अपने प्रतिबिंब को माखन खिलाते हैं।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: କୃଷ୍ଣ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ନିଜ ପ୍ରତିବିମ୍ବକୁ ମାଖନ ଖୁଆନ୍ତି।

🔴 प्रश्न 3 (ट): यशोमति क्या देखकर हर्षित हो जाती हैं?

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଯଶୋମତୀ କ’ଣ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି?

🟢उत्तर: यशोमति कृष्ण की बाललीला देखकर हर्षित हो जाती हैं।

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ଯଶୋମତୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାଲ୍ୟଲୀଳା ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।

भाषा-ज्ञान

1. निम्नलिखित शब्दों के तत्सम रूप लिखिए :

🔴 प्रश्न 1: निम्नलिखित शब्दों के तत्सम रूप लिखिए : मोल, सौं, पूत, तनक, धूत, बाँह, मैया, खिझायो, गैया, कजरी।

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ତତ୍ସମ ରୂପ ଲେଖ।

🟢उत्तर:

  • मोल — मूल्य
  • सौं — शपथ
  • पूत — पुत्र
  • तनक — तनिक
  • धूत — धूर्त
  • बाँह — बाहु
  • मैया — माता
  • खिझायो — खिजाया
  • गैया — गाय
  • कजरी — कज्जल

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ:

  • ମୂଲ୍ୟ — ଦାମ
  • ଶପଥ — ରାଣ
  • ପୁତ୍ର — ପୁଅ
  • ତନିକ — ଟିକିଏ
  • ଧୂର୍ତ୍ତ — ଚତୁର
  • ବାହୁ — ହାତ
  • ମାତା — ମାଆ
  • ଖିଜାୟା — ରଗାଇଲା
  • ଗାୟ — ଗାଈ
  • କଜ୍ଜଳ — କଳା

2. निम्नलिखित शब्दों के समानार्थी शब्द लिखिए :

🔴 प्रश्न 2: निम्नलिखित शब्दों के समानार्थी शब्द लिखिए : नित, चरन, कर, बाँह, रिस, तात, जात, बदन, स्याम, धूत, सौं, पूत, शरीर, खीझे, चबाई।

🔴ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ: ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ସମାନାର୍ଥକ ଶବ୍ଦ ଲେଖ।

🟢उत्तर:

  • नित — प्रतिदिन
  • चरन — चरण
  • कर — हाथ
  • बाँह — भुजा
  • रिस — क्रोध
  • तात — पिता
  • जात — जाना
  • बदन — मुख
  • स्याम — श्याम
  • धूत — शैतान
  • सौं — कसम
  • पूत — पुत्र
  • शरीर — देह
  • खीझे — नाराज
  • चबाई — चबाना

🟢ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ:

  • ନିତ୍ — ପ୍ରତିଦିନ
  • ଚରଣ — ପାଦ
  • କର — ହାତ
  • ବାହୁ — ଭୁଜ
  • ରିସ୍ — କ୍ରୋଧ
  • ତାତ — ପିତା
  • ଯାତ — ଯିବା
  • ବଦନ — ମୁହଁ
  • ଶ୍ୟାମ — କଳା
  • ଧୂତ — ଦୁଷ୍ଟ
  • ସୌଁ — ଶପଥ
  • ପୂତ — ପୁତ୍ର
  • ଶରୀର — ଦେହ
  • ଖିଝେ — ରାଗିବା
  • ଚବାଇ — ଚୋବାଇବା

💡 Next Step Suggestion: Would you like to proceed with the questions and answers for Chapter-1.3, “अनमोल वाणी: दोहे – तुलसीदास” next ?

🔴🟢 BSE Odisha 10th Class Odia (MIL) Book Solutions |

🔴🟢 BSE Odisha 10th Class English Book Solutions |

🔴🟢 BSE Odisha 10th Class Hindi Book Solutions |

🔴🟢 BSE Odisha 10th Class Mathmethes Book Solutions |

🔴🟢 BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions |

🔴🟢 BSE Odisha 10th Class History Book Solutions |

🔴🟢 BSE Odisha 10th Class Physical Science Book Solutions |

🔴🟢 BSE Odisha 10th Class Life Science Book Solutions |

🔴🟢 BSE Odisha 10th Class Sanskrit Grammer Book Solutions |

1 thought on “BSE Odisha 10th Class Hindi Book Solutions Chapter-1.2: अनमोल वाणी – “पद: सूरदास”, Question and Answers 🔴🟢 |”

  1. Pingback: BSE Odisha 10th Class Hindi Book Solutions pdf download 🔴🟢

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top