
Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions Chapter-1 ସମ୍ବଳ : ତୃତୀୟ ପାଠ: ମୃତ୍ତିକା ସମ୍ବଳ, Exercise, Questions and Answers |
BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions Chapter-1 ସମ୍ବଳ : ତୃତୀୟ ପାଠ: ମୃତ୍ତିକା ସମ୍ବଳ question and Answers |
BSE Odisha Class 10th Geography Book Solutions Chapter-1 : ସମ୍ବଳ : ତୃତୀୟ ପାଠ: ମୃତ୍ତିକା ସମ୍ବଳ |
ସମ୍ବଳ – ତୃତୀୟ ପାଠ: ମୃତ୍ତିକା ସମ୍ବଳ
ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଭୂଗୋଳ — ତୃତୀୟ ପାଠ: ମୃତ୍ତିକା ସମ୍ବଳ (ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀ)
୧. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦିଅ :
🔴 (କ) ମୃତ୍ତିକା ଗଠନର ବିଭିନ୍ନ ନିୟାମକଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
🟢 ଉତ୍ତର:
ମୃତ୍ତିକା ଗଠନରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଥିବା ମୁଖ୍ୟ ନିୟାମକଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
(୧) ମୌଳିକ ଶିଳା (Parent Rock): ମୂଳ ଶିଳାର ଚୂର୍ଣ୍ଣୀଭବନ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ତିକାର ପ୍ରାଥମିକ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ଗୁଣ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏ।
(୨) ଭୂ-ଉଚ୍ଚାବଚ (Topography): ଭୂମିର ଢାଲୁ ଓ ସଞ୍ଚୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ।
(୩) ଜଳବାୟୁ (Climate): ଉତ୍ତାପ, ବୃଷ୍ଟିପାତ ଓ ବାୟୁ ପ୍ରବାହ ଆଦି ଚୂର୍ଣ୍ଣୀଭବନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।
(୪) ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଜୀବଜଗତ (Organisms): ଉଦ୍ଭିଦ, ପ୍ରାଣୀ ଓ ଅଣୁଜୀବ ମୃତ୍ତିକାରେ ଜୈବାଂଶ (ହ୍ୟୁମସ୍) ଯୋଗାଇଥାନ୍ତି।
(୫) ସମୟ (Time): ମୃତ୍ତିକା ସ୍ତରର ଗଠନ, ମୋଟେଇ ଓ ପରିପକ୍ୱତା ପାଇଁ ସମୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
🔴 (ଖ) ଦୋରସା ମୃତ୍ତିକା କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
🟢 ଉତ୍ତର:
ଯେଉଁ ମୃତ୍ତିକାରେ ବାଲି, ପଟୁ ଓ କାଦୁଅ ସମାନ ଅନୁପାତରେ ମିଶି ରହିଥାନ୍ତି, ତାହାକୁ ଦୋରସା ମୃତ୍ତିକା କୁହାଯାଏ। ଏଥିରେ ପ୍ରଚୁର ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଜୈବାଂଶ ଥିବାରୁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉର୍ବର ଓ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଉପଯୋଗୀ।
🔴 (ଗ) ଅପସୃତ ମୃତ୍ତିକା କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
🟢 ଉତ୍ତର:
ଶିଳା ଚୂର୍ଣ୍ଣୀଭୂତ ହେବା ପରେ ସେହି ସୂକ୍ଷ୍ମ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାକୃତିକ କାରକ ଯଥା- ନଦୀ, ବାୟୁ, ହିମବାହ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ନିଜର ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥଳରୁ ବୋହିଯାଇ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଜମା ହୋଇ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ମୃତ୍ତିକାକୁ ଅପସୃତ ମୃତ୍ତିକା କିମ୍ବା ପରିବାହିତ ମୃତ୍ତିକା କୁହାଯାଏ।
୨. ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ :
🔴 (କ) ପେଡ଼ାଲଫର ଓ ପେଡୋକାଲ ।
🟢 ଉତ୍ତର:
- ପେଡ଼ାଲଫର: ଅଧିକ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହେଉଥିବା ଆ୍ର୍ଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ମୃତ୍ତିକା, ଯେଉଁଥିରେ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଓ ଲୌହ ଅଂଶ ଅଧିକ ଥାଏ।
- ପେଡୋକାଲ: କମ୍ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହେଉଥିବା ଶୁଷ୍କ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧ-ଶୁଷ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ମୃତ୍ତିକା, ଯେଉଁଥିରେ କ୍ୟାଲସିୟମ୍/ଚୂନ ଅଂଶ ଅଧିକ ଥାଏ।
🔴 (ଖ) ଖାଦର ଓ ଭାଙ୍ଗର ।
🟢 ଉତ୍ତର:
- ଖାଦର: ନଦୀର ପ୍ଲାବନ ଭୂମିରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ନୂତନ ପଟୁ ମୃତ୍ତିକାକୁ ଖାଦର କୁହାଯାଏ। ଏହା ହାଲୁକା କଳା ରଙ୍ଗର ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉର୍ବର।
- ଭାଙ୍ଗର: ନଦୀ ଅବବାହିକାର ଉଚ୍ଚ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ପୁରାତନ ପଟୁ ମୃତ୍ତିକାକୁ ଭାଙ୍ଗର କୁହାଯାଏ। ଏଥିରେ ମାଟି ଅଂଶ ଅଧିକ ଥାଏ ଏବଂ କଙ୍କର ରହିଥାଏ।
🔴 (ଗ) କଙ୍କର ଓ ତରାଇ ।
🟢 ଉତ୍ତର:
- କଙ୍କର: ପୁରାତନ ପଟୁ ମୃତ୍ତିକା (ଭାଙ୍ଗର) ଅଞ୍ଚଳରେ ମାଟି ସହିତ ମିଶି ରହିଥିବା କ୍ୟାଲସିୟମ୍ କାର୍ବୋନେଟ୍ ଯୁକ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପଥର ବା ଗୁଟିକାକୁ କଙ୍କର କୁହାଯାଏ।
- ତରାଇ: ହିମାଳୟର ପାଦଦେଶରେ ଭାବର ଅଞ୍ଚଳର ଦକ୍ଷିଣକୁ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ଓଦାଳିଆ/ସାନ୍ଦ୍ର ଜଳାଭୂମି ଯୁକ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉର୍ବର ସମତଳ ମୃତ୍ତିକା ଅଞ୍ଚଳକୁ ତରାଇ କୁହାଯାଏ।
🔴 (ଘ) ରେଗୁର ମୃତ୍ତିକା ଓ ବାରି ମୃତ୍ତିକା ।
🟢 ଉତ୍ତର:
- ରେଗୁର ମୃତ୍ତିକା: କୃଷ୍ଣ କାର୍ପାସ ମୃତ୍ତିକାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବରେ ରେଗୁର ମୃତ୍ତିକା କୁହାଯାଏ। ଏହାର ଜଳଧାରଣ କ୍ଷମତା ଅଧିକ ଏବଂ ଏହା ତୁଳା ଚାଷ ପାଇଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
- ବାରି ମୃତ୍ତିକା: କେରଳ ରାଜ୍ୟର ପଶ୍ଚିମାଂଶରେ (କୋଟ୍ଟାୟମ୍ ଓ ଆଲାପୁଜା ଜିଲ୍ଲାରେ) ଦେଖାଯାଉଥିବା ଜୈବାଂଶ ଯୁକ୍ତ କଳା ରଙ୍ଗର ଓ ଅମ୍ଳୀୟ ମୃତ୍ତିକାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବରେ ବାରି ମୃତ୍ତିକା କୁହାଯାଏ।
୩. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦକୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ କର :
🔴 (କ) ଅବଶିଷ୍ଟ ମୃତ୍ତିକା
🟢 ଉତ୍ତର: ଚୂର୍ଣ୍ଣୀଭୂତ ଶିଳାରେଣୁଗୁଡ଼ିକ ଅପସାରିତ ନହୋଇ ନିଜର ମୂଳ ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥଳରେ ହିଁ ଜମା ହୋଇ ରହି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ମୃତ୍ତିକାକୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ମୃତ୍ତିକା କୁହାଯାଏ।
🔴 (ଖ) ଚେର୍ଣ୍ଣୋଜେମ୍
🟢 ଉତ୍ତର: ପ୍ରଚୁର ଜୈବାଂଶ (ହ୍ୟୁମସ୍) ଯୁକ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉର୍ବର କୃଷ୍ଣ ରଙ୍ଗର ମୃତ୍ତିକାକୁ ଚେର୍ଣ୍ଣୋଜେମ୍ କୁହାଯାଏ।
🔴 (ଗ) ପୀତ ମୃତ୍ତିକା
🟢 ଉତ୍ତର: ଲାଲ୍ ମୃତ୍ତିକାରେ ଜଳୀୟ ଅଂଶ ବା ଆର୍ଦ୍ରତା ମିଶିବା ଫଳରେ ଯେଉଁ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ମୃତ୍ତିକା ଦେଖାଯାଏ, ତାହାକୁ ପୀତ ମୃତ୍ତିକା କୁହାଯାଏ।

BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions |
BSE Odisha 10th Class Mathmethes Book Solutions |
BSE Odisha 10th Class Odia(MIL) Book Solutions |
BSE Odisha 10th Class English Grammar Book Solutions, Questions and Answers |
Pingback: BSE Odisha 10th Class Geography Book Solutions pdf download